Fear-setting là bài tập viết nỗi sợ ra giấy để mình bớt bị nó kéo đi trong bóng tối.
Nhiều người biết goal-setting: đặt mục tiêu.
Nhưng ít người làm fear-setting: đặt nỗi sợ lên bàn.
Mà đôi khi thứ làm bạn đứng yên không phải thiếu mục tiêu. Nó là một nỗi sợ mơ hồ chưa được gọi tên.
Và lý do thật sự khiến bài tập này mạnh là: khi nỗi sợ còn nằm trong đầu, nó có quyền phóng đại. Khi bạn viết nó xuống, bạn bắt đầu giành lại quyền suy nghĩ.
Fear-setting không làm bạn hết sợ ngay
Tim Ferriss dùng fear-setting để đối diện với các quyết định lớn. Không phải để tỏ ra gan lì. Không phải để tự thôi miên rằng mọi thứ sẽ ổn.
Ông viết nỗi sợ ra rất cụ thể.
Điều tệ nhất là gì? Nếu nó xảy ra thì sửa thế nào? Nếu không hành động thì một năm, ba năm, mười năm nữa mình mất gì?
Đây là điểm nhiều người bỏ qua.
Chúng ta thường chỉ tính rủi ro của hành động. Nhưng lại quên tính rủi ro của việc cứ đứng yên.
Nỗi sợ mơ hồ luôn có vẻ khổng lồ
Khi nỗi sợ chỉ nằm trong đầu, nó rất dễ biến thành một đám mây đen.
Bạn sợ đổi hướng thì mất hết. Sợ nghỉ vài ngày thì công việc sập. Sợ nói không thì người khác ghét. Sợ làm nội dung rồi bị chê. Sợ bắt đầu một dự án mới rồi phát hiện mình không giỏi như mình nghĩ.
Nghe quen không?
Não bộ rất giỏi bảo vệ mình khỏi điều chưa biết. Trong Thinking, Fast and Slow, Kahneman chỉ ra rằng phần suy nghĩ nhanh của chúng ta thường phản ứng rất mạnh với cảm giác mất mát, rủi ro và bất định.
Cơ chế đó từng giúp mình an toàn. Nhưng trong kinh doanh, học tập, viết lách và phát triển bản thân, nó cũng dễ biến thành cái phanh tay.
Bước một: viết rõ điều tệ nhất có thể xảy ra
Đừng viết kiểu “mọi thứ sẽ rối”. Câu đó quá mơ hồ.
Hãy viết rõ.
Nếu tôi từ chối việc này, ai có thể khó chịu? Nếu tôi đổi hướng, tôi mất bao nhiêu tiền? Nếu tôi nghỉ một tuần, việc nào thật sự bị ảnh hưởng? Nếu tôi đăng bài, điều tệ nhất người khác có thể nói là gì?
Nỗi sợ ghét sự rõ ràng.
Khi bạn gọi đúng tên nó, nó bớt giống một con quái vật và bắt đầu giống một vấn đề có thể xử lý.
Bước hai: hỏi mình có thể phòng trước điều gì
Sau khi viết điều tệ nhất, đừng dừng ở đó.
Hãy hỏi: mình có thể làm gì để khả năng đó ít xảy ra hơn?
Nếu sợ khách giận, báo trước. Nếu sợ công việc sập, tạo checklist. Nếu sợ mất tiền, giữ một khoản dự phòng. Nếu sợ đăng bài bị hiểu sai, viết rõ hơn và kiểm tra lại một lần trước khi đăng.
Đây là lúc nỗi sợ trở thành kế hoạch.
Bạn không cần dũng cảm kiểu phim ảnh. Bạn cần chuẩn bị tốt hơn một chút.
Bước ba: nếu chuyện xấu xảy ra, mình sửa thế nào?
Câu hỏi này làm nhiều người nhẹ đi.
Vì rất nhiều “thảm họa” trong đầu thật ra có thể sửa được.
Bạn có thể xin lỗi. Có thể làm lại. Có thể giảm chi phí. Có thể học thêm. Có thể bắt đầu nhỏ hơn. Có thể tìm người hỗ trợ. Có thể quay về một phiên bản đơn giản hơn.
Không phải mọi thứ đều dễ. Nhưng phần lớn không phải dấu chấm hết.
Đừng quên tính cái giá của việc không làm
Đây là phần đau nhất của fear-setting.
Nếu bạn không nói cuộc trò chuyện cần nói, một năm nữa mối quan hệ đó ra sao?
Nếu bạn không bắt đầu rèn sức khỏe, ba năm nữa thân thể bạn trả giá thế nào?
Nếu bạn không viết, không học, không làm sản phẩm, không xây tài sản tri thức, mười năm nữa bạn còn phải đổi thời gian lấy tiền theo cách cũ không?
Không hành động cũng thu phí.
Nó không gửi hóa đơn ngay. Nhưng nó lấy dần sức khỏe, tự tin, cơ hội, sự sống động và đôi khi cả niềm tin vào chính mình.
Kết luận
Fear-setting không hứa rằng bạn sẽ hết sợ.
Nó giúp bạn thấy rõ nỗi sợ, chuẩn bị trước, có đường sửa lại, và quan trọng nhất là nhìn được cái giá của việc tiếp tục né tránh.
Tối nay, hãy chọn một quyết định bạn đang trì hoãn. Viết ba cột: điều tệ nhất, cách phòng trước, cách sửa lại.
Rồi thêm một dòng nữa: nếu tôi không làm, một năm nữa tôi mất gì?
Nếu bài viết này giúp bạn nhìn rõ hơn một quyết định đang né, HUU.vn mong bạn bắt đầu bằng một trang giấy. Chỉ một trang thôi, nhưng nó có thể kéo bạn ra khỏi rất nhiều sương mù.
Leave a Reply